كمك نشانه شناسي تاريخي به واكاوي در آن پرداخت. دو ديگر ميراث معنوي فرهنگي است كه شامل آداب و رسوم و حتا اشخاص هستي مند و برجسته مي شود.
1. چند سال قبل گروه مردم-نهادي به نام رهفا( روشنگران هنر-فرهنگ-انديشه ) همايشي در بزرگداشت پيشكسوتان پزشكي شهرستان برگزار نمود و در بيانيه ي خود پيش نهاد داد براي رواج فرهنگ آفرين و سپاس، يكي از عرصه هاي شهري را به نام يكي از پيشكسوتان زنده ي پزشكي بخوانند؛ و در اين ميان نام دكتر حايري روحاني به عنوان يكي از گنجينه هاي انساني اين مرز و بوم مي درخشد. وي بيش از نيم قرن طبابت در اين شهر ، و تلاش براي درمان بيماران و ارتقاي سطح سلامت عمومي در واقع در حكم آرشيو زنده از تاريخ و فرهنگ اين سرزمين مي باشند. وي كه از شاگردان دكتر قريب بوده از تمامي موقعيت هاي مادي زمانه ي خود چشم پوشيد و فارغ از چند و چون ، در گناباد ساكن شد و اكنون نقش و نام وي در تارو پود اين شهر تنيده شده است. همچنين ، چنان كه مي دانم ايشان سري سودايي در وادي فرهنگ و ادب و تاريخ و دين-پژوهي دارند و ساعتي از مطالعه غافل نيستند. سخني از ايشان در ياد دارم كه مي گويد اگر قرار است يك ساعت براي ده نفر آدم سخن بگويي ، بايد ده ساعت مطالعه داشته باشي. دكتر روحاني با تمركز و تلاش بي چشمداشت پنجاه و چند ساله در باره ي سلامت و راحت جان آدم ها ، سمبل پزشكي در شهرستان گناباد به شمار مي آيد و شايسته ي سپاس و آفرين است . اطلاق نام ايشان بر يكي از عرصه هاي شهري ( اعم از بوستان، ميدان، خيابان، محيطي آموزشي، مركزي بهداشتي يا... مي تواند باعث ثبت وي در شمار ميراث فرهنگي معنوي و انساني اين شهر باشد و باعث سنگيني وزنه ي فرهنگي سرزمين مان مي شود. ضمن اين كه دريافتن زنده گان و سپاس از ايشان ، نشان دهنده ي شعور و آگاهي مديران - و مردم - مي تواند باشد. نهاد هاي مرتبط با پي گيري اين امر بسيارند از جمله: دانشگاه علوم پزشكي، دانشگاه هاي پيام نور و آزاد اسلامي، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي، اداره ميراث فرهنگي، سازمان نظام پزشكي ، شوراي شهر و شهرداري، انجمن هاي ادبي و فرهنگي ، كانون هنر و ... كه اميدوارم از بين اين همه بارقه ي نوري برخيزد و گام در راه اين حركت فرهنگ ساز بگذارند.