 خشكساليهاي پياپي در شهرستان گناباد موجب خشكيدن بيش از 140 رشته قنات شده و زندگي ساكنان اين منطقه را دشوار كرده است.به گفته مدير جهاد كشاورزي گناباد، دوره طولاني خشكسالي در اين شهرستان كه از 12 سال پيش آغاز شده است و همچنان ادامه دارد، موجب شده علاوه بر چشمهها، تعداد 140 رشته قنات از مجموع 599 قنات گناباد كاملا خشك شود و ديگر قناتها نيز با كاهش 10 تا 90 درصدي ميزان آبدهي روبهرو شوند.
به گزارش ايرنا، خشكساليها در گناباد ، اميد مردم را به ادامه حيات در روستاهايي مانند كلات، ديسفان، خانيك و مزار و مانند آن به ياس كشانده و تداوم اين وضعيت حيات اين روستاها را به خطر انداخته است. اكنون ديگر پرندگان در ميان درختان اين مناطق ييلاقي همچون گذشته به زيبايي و شوق جست و خيز نميكنند و آواز سر نميدهند. بسياري از درختان سرسبز و پرميوه منطقه براكوه گناباد اكنون خشكيده است و ديگر نه از پرندگان خوش الحان در آنجا خبري است، نه گردشگران مشتاقي به آنجا ميروند و نه حتي، مردم منطقه اصراري بر ماندن در روستاهاي خود دارند. يكي از روستاييان منطقه براكوه گناباد در اين باره گفت: بيشتر روستاييان بر اثر خشكسالي ديگر توان اداره زندگي خود را ندارند به طوري كه اگر حمايت نهادهايي مثل كميته امداد نباشد مردم حتي در تامين نيازهاي اوليه و ساده زندگي خود عاجز هستند. علي محمدي از ساكنان روستاي ديسفان افزود: بر اثر خشكساليها، توليد محصول زعفران كه عمده درآمد مردم اين منطقه را تشكيل ميدهد، دچار آسيب جدي شده است. در نتيجه، روستاييان يكي پس از ديگري پيازهاي زعفران را از زمين بيرون ميآورند و به فروش ميرسانند. وي خاطرنشان ميكند كه اغلب پياز زعفران گناباد به صورت قاچاق به كشورهاي همسايه نظير افغانستان صادر ميشود. خسارات ناشي از خشكساليهاي متوالي يك دهه اخير در گناباد فقط منحصر به بخش كشاورزي نيست بلكه دامداري را نيز بشدت متاثر كرده و به شكل گستردهاي چراگاه دامها و مراتع را از بين برده است. يكي از اهالي روستاي روشناوند در اين زمينه گفت: قبل از خشكسالي بيش از 30 هزار راس گوسفند و بز در اين روستا وجود داشت كه 80 درصد تغذيه آنها از مراتع و چراگاههاي اطراف روستا تامين ميشد، اما اكنون اين تعداد بشدت كاهش يافته است و فقط 20 درصد از تغذيه دامهاي باقيمانده از چراگاههاي طبيعي انجام ميشود. حسن خدادادي افزود: تا چند سال قبل كشت ديم در روستا در حد وسيعي وجود داشت كه از اين طريق، هم مردم كسب درآمد ميكردند و هم باقيمانده ساقه و برگ محصول، خوراك دامها ميشد، اما امروزه بر اثر خشكسالي كشت ديم به طور كامل از بين رفته است. مدير جهاد كشاورزي گناباد نيز با تاييد پيامدهاي جبرانناپذير خشكسالي 12 ساله اخير بر زندگي مردم منطقه گفت: طي اين مدت بيش از 2 هزار و 610 ميليارد ريال به بخش كشاورزي اين شهرستان خسارت وارد شده است. محمدباقر جاهدي افزود: امسال نيز برابر اعلام آخرين وضعيت توسط سازمان هواشناسي متاسفانه تداوم شرايط خشكسالي در شهرستان بسيار بحراني و نگرانكننده است. وي آثار استمرار خشكسالي بر بخش دام شهرستان را نيز قابل توجه دانست و گفت: افت توليد شير، كاهش توليد پشم، سوءتغذيه در دامها، بيماريهاي دام، گراني علوفه و كاهش وزن احشام ازجمله اين آثار بوده است. اما خشكسالي فقط بر زندگي مردم منطقه تاثير نگذاشته، بلكه حيات وحش گناباد و گونههاي زيستي نادر گياهي و جانوري آن را نيز در معرض خطر و نابودي قرار داده است. رئيس اداره محيط زيست شهرستان گناباد در اين زمينه گفت: با توجه به كاهش نزولات جوي، رويش گياهان و دانههايي كه هر سال از اواسط اسفند شروع به رويش ميكنند در سطح منطقه بشدت كاهش يافته و عدم ريزش بارانهاي بهاري نيز باعث خشكماندن چشمهها، سنگآبها و بندسارهاي طبيعي و احداث شده در منطقه شده است. محمدرضا اسديپور ميافزايد: همه اين عوامل دست به دست هم داده و زمينه كاهش شديد منابع آبي و غذايي وحوش را فراهم كرده است. خشكسالي، منابع آب شرب روستايي شهرستان گناباد را نيز دچار آسيب جدي كرده كه براي جبران آن اقداماتي انجام گرفته است، اما به نظر ميرسد بايد كارهاي بسيار بيشتري انجام شود تا در آينده مردم براي تامين آب آشاميدني دچار مشكل نشوند. مديرآب و فاضلاب روستايي گناباد در اين مورد گفت: بر اثر خشكسالي در سالهاي گذشته منابع آبي شهرستان دچار 35 درصد افت شدهاند كه جهت جبران آن با توجه به تغيير محل تامين آب و اجراي خط انتقال و مخازن جديد، اعتباري حدود 48 ميليارد ريال برآورد گرديده است. حسين عبداللهزاده ادامه داد: با توجه به عدم بارندگي مناسب در چندين سال گذشته عمق حفاري چاههاي آب شرب و بهداشتي روستاهاي شهرستان از 120متر به 300 متر افزايش يافته و كيفيت آب چاهها نيز بشدت افت كرده است. عبدالكريم شاهرخيان، رئيس اداره منابع طبيعي شهرستان گناباد نيز همچون ديگر مسوولان و مردم اين شهرستان استان خراسان رضوي ابراز اميدواري ميكند با تامين اعتبار و اجرايي شدن پروژههاي مقابله با خشكسالي بتوان اثرات اين پديده طبيعي را به حداقل رساند تا حتيالامكان از مهاجرت مردم، تخريب بيشتر محيط زيست و نابودي گونههاي جانوري و گياهي منطقه جلوگيري شود.
| |
1# - نویسنده: مهمان در تاریخ ۱۳۸۹-۰۵-۲۹ ساعت ۱۴:۰۲:۰۵
با سلام خشکسالی پدیده ی غالب در کشور ایران است توجه به آن باید دستور کار اول مسولین و مردم باشد اما نیست. در مرکز کویر و نزدیک گناباد منحنی های هم دمایی است که میانگین دمای سالانه ی آن در حدی است که برای سکونت انسان مناسب نیست از حدود 20 سال پیش مخصوصا این منحنی ها با سرعتی حدود 650 متر در سال به گناباد و تمام شهرستان های حاشیه کویر نزدیک می شوند که این سرعت در اشل ژئوفیزیکی خیلی زیاد است . لازم به تذکر نیست که بهره وری پول و وقت و امکانات مقابله با خشکسالی پایین است و نتیجه موید فرضیه است . اگر در جستجوی روشهای جدید مقابله نباشیم ( شاید دیر هم شده ) جابجایی جمعیت در مقیاس بالا بزودی شروع خواهد شد . آیا راه های جدیدی برای کاهش اثرات خشکسالی وجود دارد ؟ بله سهراب احسان
| |